CHP’den Lozan Antlaşması’nın Yıldönümü Mesajı

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İlçe Başkanı İsmail Parlak, Lozan Barış Antlaşması’nın 97. yılı nedeniyle bir mesaj yayınladı.
CHP İlçe Başkanı Parlak, yayınladığı mesajında şu ifadelere yer verdi: “24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan Antlaşması yeni Türk Devleti’nin uluslararası alanda tanındığını belgelemiş, Türkiye Cumhuriyeti için büyük önem arz eden bir anlaşmadır. 1. Dünya Savaşı sonunda yenik devletlerden ilk ikisi 1919’da dayatılan antlaşmaları imzalamak zorunda kalmış, Osmanlı Devleti de 1920’de Sevr Antlaşması’na boyun eğmişti ama Sevr Antlaşması’nın öngördüğü düzen Kurtuluş Savaşı’yla altüst oldu ve bunun sonucunda Anadolu’da Ulu önder Mustafa Kemal Atatürk tarafından güçlü bir Türkiye Cumhuriyeti Devletinin doğuşunu sağlamıştır. Bu değişen koşullar karşısında galip devletler 27 Ekim 1922’de Ankara hükümetini yeni bir barış antlaşması için görüşmeye çağırdılar.
Ne var ki aynı çağrı İstanbul hükümetine yani Osmanlı’ya da yapıldığı için buna karşılık Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) 1 Kasım 1922’de büyük bir siyasi hamle yapıp saltanatı kaldırarak Osmanlı Devleti’ne son vermiştir. Böylece Türkiye’yi temsil edecek tek güç Ankara hükümeti oluyordu. İsviçre’nin Lozan kentinde toplanması kararlaştırılan barış konferansına Türkiye’nin yanı sıra İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya katılıyordu. Konferansta ABD gözlemci olarak bulunacak, Türkiye’yi dışişleri bakanlığına getirilen ve Mudanya Mütarekesinde gösterdiği üstün, kıvrak siyasi zekâsı ile İsmet İnönü başkanlığındaki bir kurulun temsil etmesini isteyen Ulu Önder Atatürk İsmet Paşa’yı konferansa gönderdi. Konferans 20 Kasım 1922’de başladı.
Konferansın ana konuları sınırlar, boğazlar, kapitülasyonlar, azınlıklar ve Osmanlı Devleti’nin borçları olarak saptanmıştı. Savaş tazminatı da önemli bir sorun olarak gündemdeydi. Başta İngiltere ve Fransa olmak üzere galip devletlerin Sevr Antlaşması’nın koşullarını biraz hafifleterek Türkiye’ye kabul ettirmeye çalışmaları nedeniyle oturumlar sert tartışmalarla geçti. Özellikle İngiltere’nin ödün vermeyen tutumu yüzünden bir ara görüşmeler sırasında İsmet Paşa belinden silahını çıkarıp masaya koyarak bana yeniden çizmeyi giydirmeyin diyerek itilaf devletlerini tehdit etmiştir. Sonuç olarak konferans çıkmaza girdi ve görüşmeler 4 Şubat 1923’te kesildi.Yoğun diplomatik çabalar sonucunda taraflar 23 Nisan 1923’te yeniden bir araya geldiler. Bu kez İngiltere’nin tutumu daha yumuşamıştı. Nedeni İsmet Paşa bazı manevraları yapmak için devamlı Ankara ile telefon görüşmesi yapıyordu fakat İngilizler bu telefon görüşmelerini dinliyor taktik geliştiriyorlardı. Bunu hisseden İsmet Paşa kulağının ağır duymasını avantaja çevirerek okunan maddeyi ben duymadım diyerek defalarca okuttuğu oluyordu. Hatta bir madde okutulurken Ankara ile telefon bağlantısını kesen İngilizlere büyük bir siyasi manevra yaparak Ankara ile bağlantı yapılana kadar o maddeyi tam 78 kez okutarak yıldırma taktiği ile Ankara ile telefon bağlantısını sağlamıştır. Nitekim görüşmeler olumlu sonuçlandı ve üzerinde anlaşmaya varılan 143 maddeden oluşan metin 24 Temmuz 1923’te imzalandı.
TBMM’nin 23 Ağustos 1923’te onayladığı Lozan Barış Antlaşması, diğer ülkelerin de onaylamasıyla 6 Haziran 1924’te yürürlüğe girdi. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda önemli bir adım olan bu antlaşma, aynı zamanda I. Dünya Savaşı’nı sona erdiren antlaşmalar içinde tek onurlu belgedir. İsmet Paşa’nın kıvrak zekası ile yapılan Lozan antlaşması için bazı çevreler 2023 yılında biteceğinin fısıltısını yaymaktadırlar. Şu iyi bilinmelidir ki, Lozan’ın bir geçerlilik süresi yoktur. Lozan TBMM temsilcileriyle birlikte 10 ülkenin temsilcilerinin yer aldığı İsviçre’nin Lozan kentinde imzalanan bir antlaşmadır. Orijinal metin Fransızca olup yapılan araştırmalarda Türk ve İngiliz arşivlerinde Lozan’ın 2023’de biteceğine dair belge yoktur. Lozan Barış Antlaşması’nın 97’nci yıldönümü Türk Milletine kutlu olsun.”Haber: Ali GEZER

Bunları da sevebilirsiniz

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.